Overspannen?
Als de omstandigheden meer vragen dan u aankunt, raakt u overbelast. U verliest het overzicht en raakt de greep op de situatie kwijt. U krijgt dan
psychische en lichamelijke klachten waardoor u niet meer normaal kunt functioneren. We noemen dit overspannen.
Als u overspannen bent, kunnen de volgende klachten ontstaan:
· Psychische klachten zoals piekeren, gespannenheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen, neerslachtigheid en gemakkelijk huilen;
- Lichamelijke en geestelijke moeheid, nergens meer zin in hebben en moeite met denken en concentreren;
- Het gevoel het niet meer aan te kunnen; als een berg tegen kleine dingen op zien;
· Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, duizeligheid, pijn op de borst, hartkloppingen of maagklachten.
Iedereen kan overspannen raken, maar het komt het meeste voor bij jongvolwassenen, harde werkers en mensen die geen ‘nee’ kunnen
zeggen.
Wat kunt u er zelf aan doen?
Inzien en accepteren
Pas als u inziet en accepteert dat u overspannen bent, kunt u ontspannen. Nadenken en erover praten kan hierbij helpen. Schrijf uw gedachten hierover op. Dat lucht vaak op en helpt u uw gedachten te
ordenen. Vertel familie, kennissen en collega’s dat u overspannen bent. Het is geen schande en u hoeft zich er niet schuldig over te voelen: voor iedereen is ergens een grens aan wat hij of zij
aankan. Verwacht ook niet dat u dit direct kunt oplossen. Zorg eerst dat u tot rust komt. Het ordenen en opschrijven van uw gedachten kan hierbij helpen.
Afwisselen van rust en activiteit
Omdat werken vaak niet meer lukt, zult u tijdelijk een aantal activiteiten moeten laten vallen en bepaalde taken of verplichtingen moeten afstaan. Bespreek dit met de mensen die het betreft, thuis en
op het werk. Leg uit dat u overspannen bent, bijvoorbeeld als u afspraken moet afzeggen, of als u zich ziek meldt op het werk.Meestal heeft men er begrip voor. Dat geeft vaak al enige rust en
verlichting. Probeer een paar taken vast te houden, zoals boodschappen doen of de kinderen naar school brengen. Reserveer daarnaast een aantal uren voor uzelf om uit te rusten en om dingen te doen
die u afleiden en helpen te ontspannen. Ontspannen doet ieder op zijn eigen manier. Bijvoorbeeld door naar muziek te luisteren, televisie te kijken, op de bank te liggen of te slapen en door dingen
te doen die u leuk vindt zoals wandelen, fietsen, tuinieren, kleine klusjes doen in huis of spelen met de kinderen.
Hulp van uw huisarts
U kunt een afspraak maken op het spreekuur. Dan bespreken we hoe het gaat en wat u verder kunt doen om het herstel te bevorderen. Het herstel verloopt
in drie fasen. In de eerste fase volgt u de adviezen om tot inzicht en ontspanning te komen. Dat geeft enige verlichting, maar is meestal niet voldoende voor een vlot en blijvend herstel.
Daarvoor is het nodig de oorzaken aan te pakken.
In de tweede fase probeert u de oorzaken waardoor u overspannen bent geraakt op een rijtje te zetten. Bedenk welke omstandigheden tot spanning hebben geleid. Hoe bent u met die spanning
omgegaan? Daarna gaat u oplossingen bedenken voor eventuele moeilijkheden waar u tegenaan bent gelopen. We bespreken hoe u weer meer greep kunt krijgen op de situatie. We bekijken wat u aan uw
situatie kunt veranderen. En hoe u op een betere manier met spanning kunt leren omgaan. Dit is van belang om te voorkomen dat u opnieuw overspannen raakt.
In de derde fase gaat u de bedachte oplossingen uitvoeren. Wanneer u tegen nieuwe moeilijkheden aanloopt, proberen we een nieuwe oplossing te zoeken. Bij deze actieve aanpak is de kans groot
dat u binnen zeven weken uw normale bezigheden geleidelijk weer kunt oppakken. Bijna iedereen functioneert binnen een half jaar weer volledig, zowel thuis als op het werk.
Lees voor meer informatie de NHG-Patiëntenbrieven Overspannen, algemeen en Overspannen, het herstel.
Kijk ook eens op Psychowijzer voor informatie over stress/overspannen.
Bron: Nederlands Huisartsen Genootschap, maart 2005
11-04-2005
Praktijkinformatie
